برنامه ملی آمار کشور

شورای عالی آمار در جلسه‌ی مورخ 1390/06/21 به استناد ماده 54 قانون برنامه پنجم توسعه،برنامه ملی آمار کشور  را به شرح زیر تصویب نمود:


ماده‌ی (1)
تعاریف و مفاهیم:
به منظور برداشت یکسان از واژه‌ها و اصطلاحات به کار رفته در برنامه ملی آمار کشور، تعاریف و مفاهیم برخی واژه‌های کلیدی در زیر ارایه می‌شود.

ارزیابی کیفیت آمارها
روش‌های منظم و منسجمی است که با استفاده از آن‌ها اندازه‌گیری کیفیت آمارها، مقایسه‌ اندازه‌ها  با استانداردهای مربوط و انجام فعالیت‌های لازم در صورت وجود اختلاف انجام می‌گیرد. هدف از ارزیابی کیفیت نتایج یک آمارگیری دستیابی به سطح مشخصی از کیفیت آمارها با صرف کمترین هزینه‌ها است.
استاندارد آماری
 مجموعه‌ی جامعی از دستورالعمل ها (توصیه‌ها و رهنمودها، بایدها، نبایدها، ....) برای تولید و انتشار آمار از منابع ثبتی و طرح های آمارگیری است.

آمارگیری
 هر نوع فعالیتی که جمع‌آوری یا دستیابی به داده‌های آماری را میسر می‌سازد آمارگیری نامیده می‌شود. آمارگیری‌ها به سه نوع عمده تقسیم می‌شوند که عبارتند از سرشماری، آمارگیری نمونه‌ای (نمونه‌گیری) و گردآوری آمارهای ثبتی

آمارگیری نمونه‌ای(نمونه‌گیری)
نوعی آمارگیری است که با استفاده از روش‌های علمی، جمع‌آوری داده‌ها از بخشی از جامعه تحت عنوان "نمونه" انجام می‌گیرد و قابل تعمیم است.

آمارهای‌ ثبتی‌
آمارهای‌ ثبتی‌،  آمارهایی‌ هستند که‌ از پردازش‌ (طبقه‌بندی‌، مرتب‌ کردن‌، محاسبات‌ و تلخیص‌ و ...) داده‌های‌ ثبتی‌ حاصل‌ می‌شوند


آمارهای رسمی
آمارهای رسمی، آمارهای که توسط نظام‌آماری کشور تولید و منتشر می شوند.
اصول اساسی آمارهای رسمی
اصل1 ـ ارتباط، بی‌طرفی و دسترسی برابر
اصل2 ـ موازین و اخلاق حرفه‌ای
اصل3 ـ پاسخ‌گویی و شفافیت
اصل4 ـ پیشگیری از استفاده‌ی نادرست
اصل5 ـ صرفه‌جویی
اصل6 ـ حفظ محرمانگی
اصل7 ـ قانون آمار
اصل8- هماهنگی درسطح ملی
اصل9 ـ استانداردهای بین‌المللی
اصل10 ـ همکاری بین‌المللی

چارچوب(قالب ) آمارگیری
فهرست یا نقشه‌ای است که عناصر جامعه آمارگیری را تعریف نموده و دستیابی به آن‌ها را میسر می ‌سازد.

حفظ محرمانگی اطلاعات آماری
 حفاظت از داده‌‌ها و اطلاعات شناسایی کننده اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی است که در طی فرآیند اجرای طرح‌های آمارگیری مختلف توسط دستگاه‌های اجرایی و یا بخش خصوصی گردآوری می‌شوند.  


داده‌های‌ ثبتی
داده‌های‌ ثبتی‌، داده‌هایی‌ هستند که‌ در حین‌ انجام‌ فعالیت‌های‌ عینی‌، واقعی‌ و جاری‌ یک‌ سازمان‌ و با استفاده‌ از فرم ها، اسناد، مدارک‌ و فایل های کامپیوتری جاری‌ در داخل‌ سازمان‌ ثبت‌ می‌شوند.

دستگاه های اجرایی
تمامی وزارت‌خانه‌ها، موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌های دولتی و تمامی دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک‌ها و بیمه‌های دولتی، دستگاه‌ اجرایی نامیده می‌شوند. (مطابق با تعاریف برنامه پنجم اصلاح شود)

سرشماری
آمارگیری است که جمع‌آوری داده‌ها از تمام واحدهای جامعه در یک مقطع زمانی خاص انجام می‌گیرد مانند سرشماری نفوس و مسکن، کارگاهی، کشاورزی و غیره.

سیستم
مجموعه منظمی از عناصر به‌هم وابسته است که برای رسیدن به اهدافی مشترک با هم در تعامل  مفید وموثر هستند.
 سیستم اطلاعاتی- عملیاتی
یک سیستم اطلاعاتی- عملیاتی، سیستمی است که داده‌های خام را به عنوان درون داده می‌پذیرد و پس از پردازش، برون داده‌هایی به صورت اطلاعات عملیاتی و گزارشهای مدیریتی تولید می کند.

سیستم حساب‌های ملی
از یک مجموعه منسجم، سازگار و یکپارچه حساب‌ها، ترازنامه‌ها و جداول کلان اقتصادی بر اساس تعاریف و مفاهیم، طبقه‌بندی‌ها و قواعد حسابداری توافق شده در سطح بین‌المللی، تشکیل شده است. در این سیستم چارچوب حسابداری جامعی ارائه شده است که در آن داده‌های اقتصادی برای دوره‌های زمانی معین و متوالی در قالبی تنظیم می‌شود که برای سیاست‌گذاری‌ها، تجزیه و تحلیل‌ها و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد.         
 
ساماندهی نظام آمارهای‌ ثبتی‌
ساماندهی نظام آمارهای ثبتی فرایندی است که با هدف ارتقای کمی و کیفی آمارهای ثبتی به بهبود، ایجاد و استقرار سیستم های اطلاعاتی – عملیاتی مطلوب در حوزه های مختلف ثبت، انتقال، پردارش و ارایه داده های ثبتی می پردازد.

شاخص قیمت
 کمیتی است که متوسط قیمت کالاها و خدمات را نسبت به یک زمان معین نشان می‌دهد.

شبکه ملی آماری کشور
شبکه ملی آماری کشور، محیط انباشت داده‌ها و اطلاعات آماری مورد نیاز برای ارایه‌ی آمارهای رسمی و فراداده‌های مرتبط با آن است که در مرکز آمار ایران مستقر می‌باشد. در این پایگاه، داده‌ها و اطلاعات آماری با بهره‌گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات و از طریق ارتباط با پایگاه‌های اطلاعات آماری دستگاه‌های اجرایی گردآوری، یکپارچه‌سازی و انباشت شده و به صورت آمارهای رسمی با شیوه‌های نوین اطلاع‌رسانی در گستره‌ی جهانی، به عموم کاربران عرضه می‌شود.

طبقه بندی آماری
 مجموعه‌ای جامع، سازمان یافته و متقابلاً منحصر بفرد با رده‌های مجزا می‌باشد که هر رده به یک یا چند متغیر خاص در فعالیت‌های آماری تخصیص داده می‌شود، رده‌ها اغلب به صورت سلسله مراتبی با کدهای عددی یا الفبایی ارائه می‌گردند. طبقه‌بندهای آماری از قوانین تأیید شده‌ای پیروی کرده و سفارش شده از سوی سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی می‌باشند.

طرح آمارگیری
 مجموعه‌ای از روش ها،مفاهیم ،تعاریف ،ابزار و دستورالعمل‌های مختلف است که برای گردآوری اطلاعات و سنجش در زمینه‌ی یک یا چند موضوع برای یک یا چند هدف از جامعه مشخص برای زمان معین تهیه می‌شود.
فراداده
اطلاعاتی درباره داده ها و فرایندهای تولید و استفاده از داده ها است.

فرهنگ آماری
فرهنگ آماری، مجموعه‌ی نگرش و باور عمومی از آمار، چگونگی تولید، نشر، دستیابی و به کارگیری اطلاعات آماری در جامعه است.

مرکز آمار ایران
دستگاه اجرایی است که وظیفه رهبری و هدایت نظام آماری کشور را برعهده دارد.

فراداده
 اطلاعاتی درباره ی داده‌ها و فرایندهای تولید و نحوه استفاده از داده‌ها است.


کیفیت آمارها
 درجه یا میزان اطمینان به مناسب بودن استفاده از داده‌ها و آمارها برای رفع نیاز کاربران و رسیدن به اهداف تعیین شده در آمارگیری است

محرمانگی اطلاعات
 محرمانگی اطلاعات، جلوگیری از افشای اطلاعات قابل شناسایی شخصی را گویند.

نظام آماری
مجموعه‌ایی از سازمان‌ها و واحدهای آماری در داخل کشور است که همه آن‌ها از سوی دولت وظیفه جمع‌آوری، تهیه، تولید، پردازش و انتشار آمارهای رسمی را برعهده دارند.
 نظام‌ آمارهای‌ ثبتی‌
نظام آمارهای ثبتی، مجموعه ای از سیستم های اطلاعاتی - عملیاتی می باشد که داده‌ها را درون خود ثبت کرده و پس از پردازش، برون داده‌هایی به صورت آمارهای ثبتی ارایه می کند.
 

ماده‌ی (2)
چشم‌انداز مطلوب:
با الهام از چشم‌انداز بیست‌ساله‌ی جمهوری اسلامی ایران که در آن ” ایران کشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در منطقه“ ، چشم‌انداز مطلوب آمار کشور به صورت زیر ترسیم می‌شود.
نظام آماری کشور نظامی کارا و پویا مبتنی بر فناوری‌های نوین ‌و مشارکت توانمند و علمی تمام ارکان در مسیر تأمین نیازهای آمارهای رسمی کشور است که در آن آمارهای روزآمد، قابل اعتماد و متناسب با نیازهای آماری کاربران بر پایه‌ی روش‌های مطلوب و با کیفیت مورد قبول  تهیه و با استفاده از شیوه‌های اطلاع‌رسانی جامع و مؤثر به‌ صورت سریع، آسان و با حفظ محرمانگی اطلاعات فردی در دسترس کاربران قرار می‌گیرد. در این نظام، آمارهای ثبتی سـاماندهی شده، فـرهنگ آماری پاسخگویان، تهیه‌کنندگان و استفاده‌کنندگان آمـار ارتقا یافته و زمینه‌های مشارکت مؤثر آنان در فرایند‌های فعالیت‌های آماری تأمین می‌شود. در چشم‌انداز مطلوب، استفاده از آمار توسط مجموعه‌ی برنامه‌ریزان، سیاستگذاران و سایر کاربران به نحـو فراگیر و مطلوب انجام شده و فرهنگ تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و قضاوت بر پایه‌ی سنجش‌های متکی بر آمار و اطلاعات درست نهادینه می‌شود.
ماده‌ی (3)
 اهداف، سیاست‌های کلی و راهبردها و سیاست‌های اجرایی:
1)    اهداف کیفی
1.1.    تهیه آمارهای رسمی موردنیاز، بهنگام، با کیفیت مطلوب و دوره‌های زمانی مناسب
1.2.    اطلاع‌رسانی جامع آماری با شیوه های متنوع‌تر ،سریع‌تر وآسان‌تر وارزان‌تر با جلب بیشتر رضایت کاربران  
1.3.    گسترش تولید آمار به روش ثبتی و بهبود کیفیت آن‌ها
1.4.    ارتقای کیفیت آمارهای تولیدی و بهبود مستمر سیستم ارزیابی کیفیت آمارها
1.5.    بهبود روش، ارتقای کارایی و گسترش پوشش موضوعی و جغرافیایی در تولید آمارهای رسمی
1.6.    تولید بهنگام و توسعه آمار حساب‌های ملی (براساس آخرین ویرایش
SNA) و تهیه و ارائه شاخص‌های قیمت مورد نیاز کاربران
1.7.    گسترش فرهنگ استفاده از آمارهای رسمی
1.8.    افزایش اعتماد و رضایت کاربران آمارهای رسمی
1.9.    همگامی با پیشرفت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در فعالیت‌های آماری وارتقای جایگاه بین‌المللی کشوردر این زمینه
1.10.    فراهم کردن بستر تهیه وتولید آمار و اطلاعات مورد نیاز برای محاسبه شاخص های برخی از حوزه های تخصصی مندرج در ماده 68 قانون برنامه پنج ساله آماری کشور.
1.11.    افزایش سطح کیفی داده ها  ونقشه های آماری مورد نیاز سرشماری‌ها وطرح‌های آماری

2)    سیاست‌های کلی وراهبردها (استراتژی ها)
2.1    تمرکز سیاست‌گذاری و هدایت  فعالیت‌های تولید آمارهای رسمی کشور
2.2    اولویت دادن به تأمین آمارهای پایه و آمارهای مورد نیاز برنامه‌های توسعه‌ کشور
2.3     توسعه شبکه ملی آماری کشور
2.4    حفظ و توسعه محیط کاری پیوسته و یکپارچه مبتنی بر
ICT در نظام آماری کشور
2.5    گسترش سیستم نظارت و ارزیابی در فرایند تولید آمار و اطلاع‌رسانی آماری
2.6    بهینه‌سازی شیوه‌های تولید، پژوهش و اطلاع‌رسانی آماری با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین اطلاعات وارتباطات (با شیوه های متنوع تر، سریعتر، ارزان‌تر و آسانتر)
2.7    نهادینه کردن استفاده از استانداردهای آماری به‌روزرسانی شده در دستگاه‌های تولید کننده آمار
2.8    بهبود کیفیت نتایج طرح های آمارگیری و افزایش سرعت ارایه نتایج
2.9    ارتقای نظام آمارهای ثبتی دستگاه‌های اجرایی و ساماندهی و توسعه‌ تولید آمار به روش‌ ثبتی و ارزیابی مستمر کیفیت اقلام آمارهای ثبتی
2.10    استفاده از ظرفیت‌های دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی و تعاونی در تولید آمار
2.11    ظرفیت‌سازی در فعالیت‌های آماری
2.12    ارتقای فرهنگ آماری پاسخگویان، کاربران، تولیدکنندگان و سیاست گذاران و مدیران‌ارشد جامعه  
2.13    گسترش پژوهش‌های آماری و کاربردی کردن آن‌ها و استقرارنظام ارزیابی کیفیت و اثربخشی طرح های پژوهشی

3)    اهداف کمی
3.1     انجام حداقل 126 عنوان طرح آمارگیری مجموعاً در قالب 1286 دوره اجرا
3.2    کاهش فاصله زمانی تولید وانتشار داده‌ها منطبق با نظام انتشار داده‌ها(
DDSْْG و SDDS)
3.3     کاهش بی پاسخی کلی در تمامی طرح های آمارگیری به حداکثر 3 درصد تا پایان برنامه        
3.4     تدوین، بازنگری یا پیاده‌سازی 6 طبقه بندی آماری و ترجمه  6 طبقه‌بندی آماری
3.5    مطالعه، تدوین یا بازنگری استانداردها در زمینه طرح های آمارگیری
3.6    محاسبه و ارائه تمام شاخص‌های اجباری ارزیابی کیفیت آمارهای تولیدی
3.7     استانداردسازی تعاریف و مفاهیم اقلام آماری موردنیاز درسیستم های اطلاعاتی-عملیاتی دستگاه‌های اجرایی بر اساس ملاک‌ها ومعیا‌رها
3.8     استانداردسازی تعاریف و مفاهیم طرح‌های آمارگیری مصوب شورای عالی آمار
3.9     ساماندهی حداقل 60 سیستم اطلاعاتی- عملیاتی در  دستگاه‌های اجرایی
3.10    افزایش سهم آمارهای ثبتی در آمارهای مندرج در سالنامه آماری به 70 درصد در انتهای برنامه
3.11    ارزیابی کیفیت حداقل 100 قلم آمار ثبتی در هر سال
3.12    پیاده‌سازی بخش واقعی حساب‌های پیش بینی شده در چارچوب مرکزی سیستم حساب های ملی  
3.13    پوشش کامل اجرای طرح های آمارگیری مورد نیاز حساب های ملی وشاخص قیمت
3.14    گسترش حساب‌های اقماری و تفصیلی پیش‌بینی شده خارج از چارچوب مرکزی سیستم حساب‌های ملی با درنظر گرفتن نیازهای آماری کشور برحسب نیاز
3.15    تهیه و ارائه 20 عنوان شاخص قیمت در هر سال  
3.16    تکمیل ظرفیت نیروی انسانی واحد های آمار و اطلاعات دستگاه های اجرایی از 70 در صد به 100 درصد
3.17     برگزاری حداقل 100 دوره و کارگاه آموزشی تخصصی برای کارکنان دستگاه‌های اجرایی ملی و استانی و برگزاری حداقل 10 دوره آموزشی بین‌المللی و منطقه ای درزمینه فعالیت‌های مختلف آماری
3.18    افزایش سهم فارغ التحصیلان رشته آمار در واحد های آمار و اطلاعات دستگاه های اجرایی حداقل 30 درصد تا پایان برنامه پنجم
3.19    افزایش شاخص آگاهی و اعتماد عمومی نسبت به آمارهای رسمی و کاربرد آن به میزان 20 درصد
3.20    تهیه و به‌هنگام‌سازی 35000 برگ نقشه آماری شهری و روستایی و تهیه 15 عنوان اطلس آماری، 1500 عنوان نقشه موضوعی (
Thematic map)
3.21    گسترش همکاری های مشترک از 30 کشور درابتدای برنامه به 95 کشور تا پایان برنامه
3.22    انجام حداقل 200 طرح پژوهشی آماری در طول برنامه توسط دستگاه‌های اجرایی
3.23    چاپ حداقل 100 مقاله در نشریات علمی- پژوهشی در حوزه‌ی آمار رسمی
3.24    حمایت مالی از حداقل 50 پایان‌نامه کارشناسی ارشد و رساله دکتری مورد تأیید پژوهشکده آمار در زمینه آمارهای رسمی
3.25    تغذیه پایگاه اطلاعات مکانی در 31 استان کشور

4)    سیاست‌های اجرایی
4.1    رعایت اصول بنیادی آمارهای رسمی به ویژه:
-    - رعایت بی‌طرفی در تولید آمارهای رسمی
-    حفظ محرمانگی اطلاعات فردی
-    پیشگیری از استفاده‌ی نادرست از آمار
4.2    اولویت دادن به پوشش تولید آمارهای مورد نیاز الگوی توسعه اسلامی- ایرانی، اصلاح الگوی مصرف و تولیدآمارهای مورد نیاز ارزیابی عملکرد سندچشم انداز 20 ساله کشور
4.3    ساماندهی تولید و انتشار آمارهای رسمی
4.4    جلوگیری از موازی کاری در تولید و ارائه آمار
4.5    اولویت دادن به تأمین نیازهای آماری پایگاه اطلاعات آماری کشور و ایجاد بستر مخابراتی و ارتباطی امن و مناسب برای استقرار پایگاه مذکور  
4.6    استفاده از فناوری های نوین اطلاعات وارتباطات درتهیه، تولید وارایه آمارهای رسمی
4.7    استفاده از ابزارهای نوین مدیریت در نظام آماری کشور
4.8    استفاده از آمارهای رسمی تائید شده در مدیریت علمی جامعه  
4.9    استانداردسازی تعاریف و مفاهیم آماری در دستگاه‌های اجرایی
4.10    رعایت استانداردهای آماری در زمینه طرح های آمارگیری، آمارهای ثبتی و پایگاه های اطلاعات آماری در تمامی دستگاه های اجرایی کشور
4.11    الزام به ارایه‌ شاخص‌های ارزیابی کیفیت و فراداده ها به همراه نتایج طرح‌های آمارگیری
4.12    اولویت تولید آمار به روش ثبتی و ارزیابی مستمر کیفیت اقلام آمارهای ثبتی دستگاه های اجرایی و جلب حمایت هر چه بیشتر مدیران ارشد دستگاه‌ها در زمینه‌ی استقرار نظام آمارهای ثبتی
4.13    توجه به اصول مشتری‌مداری در تأمین نیازهای آماری و انجام پژوهش های آماری
4.14    تهیه حساب‌های اصلی سیستم حساب های ملی در مرجع ذی صلاح به‌طور متمرکز و تهیه حساب‌های اقماری بخش‌های مختلف توسط دستگاه‌های اجرائی با هدایت مرکز آمار ایران
4.15    استفاده از چارچوب های بهنگام دراجرای طرح های آمارگیری
4.16    حفظ سری زمانی آمارهای تولیدی در صورت نیاز
4.17    افزایش آگاهی، سوادآماری، اعتماد و مشارکت افراد جامعه و ایجاد انگیزه در آنان، در زمینه جمع آوری، تهیه، تولید و انتشار آمارهای رسمی
4.18    اولویت دادن به پژوهش‌های کاربردی در زمینه‌‌ آمارهای رسمی
4.19    ایجاد انگیزه‌‌های لازم بمنظور جذب و نگهداری نیروی انسانی متخصص
4.20    حمایت و تشویق دستگاه‌های اجرایی، دانشگاهیان، پژوهشگران و محققین فعال در فعالیت‌های آماری
4.21    تقویت تعامل مرکز آمار ایران با دستگاه های اجرایی و مؤسسات بین‌المللی در چارچوب نظام آماری و با رعایت سیاست های خارجی کشور و تعمیق تعامل بین دستگاهی در زمینه تبادل اطلاعات و سایر فعالیت های آماری
4.22    نهادینه کردن تهیه و اجرای برنامه های آمار کشور

ماده‌ی(4) به‌منظور هماهنگی و افزایش کارایی و اثربخشی ارکان نظام آماری کشور، تا پایان سال دوم برنامه پنجم توسعه اقدام‌های ذیل انجام می‌شود:
1) معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی با همکاری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور مکلف به اقدامات زیر می‌باشند:
الف) مطالعه و بررسی قانون مرکز آمار ایران با تکیه بر اهداف، وظایف، جایگاه مرکز، شورای عالی آمار و واحدهای آماری در دستگاه‌های اجرایی کشور مبتنی بر توسعه ملی و عدالت در نظام آماری کشور در نظام آماری کشور و ارایه لایحه اصلاحی به دولت.
ب) بازنگری، اصلاح و ایجاد تشکیلات آماری دستگاه های اجرایی ملی و استانی با پیشنهاد دبیرخانه شورای عالی آمار  
ج) توسعه منابع انسانی مورد نیاز نظام آماری کشور و راه اندازی واحدهای آمار و اطلاعات دستگاه‌های اجرایی متناسب با تشکیلات اصلاح شده در بند فوق.
د) تعیین وابلاغ راهکارهای لازم به منظور ارتقای انگیزه‌ی شغلی کارکنان واحدهای آمار و اطلاعات دستگاه‌های اجرایی
2) معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور مکلف است، دوره‌های آموزشی تخصصی مورد نیاز شاغلین واحدهای آماری، دستگاه های اجرایی را با همکاری مرکزآمارایران و دستگاه های اجرایی حداکثر تا پایان سال اول برنامه تصویب و ابلاغ نماید و در صورت نیاز به صورت سالانه تجدید نظر و مورد بازنگری قرار دهد. نیازسنجی دوره های آموزشی توسط مرکز آمار ایران و توسط دستگاه های اجرایی ذیربط انجام می گیرد.
تبصره: مرکز آمار ایران و دستگاه های اجرایی مکلفند اجرای دوره های آموزشی فوق الذکر را در برنامه های آموزشی خود ملحوظ نمایند.
3) وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است، بنا به پیشنهاد مرکزآمارایران ضمن ایجاد گرایش آمارهای رسمی در رشته‌ آمار، نسبت به گسترش آموزش دانشگاهی آمارهای رسمی به تناسب نیازهای کاربردی خصوصاً در مباحث حساب‌های ملی و شاخص‌های قیمت در مقطع کارشناسی رشته اقتصاد و ایجاد گرایش مذکور در مقطع کارشناسی ارشد این رشته اقدام نماید.
4) وزارت امورخارجه‌ مکلف است تسهیلات لازم به منظور توسعه تعاملات منطقه ای و بین المللی و مشارکت فعال و مؤثر عناصر نظام آماری کشور در اجلاس ها،‌ سمینارها و دوره های آموزشی آماری منطقه ای و بین المللی،‌ را به عمل خواهد آورد.
5) به منظور بررسی و پیشنهاد سیاست‌ها، برنامه‌ها و اولویت‌های آماری استان‌ها و هماهنگی‌های بین دستگاهی جهت انجام فعالیت‌های آماری در راستای سیاست‌های شورای عالی آمار و برنامه پنجساله آمار کشور، کارگروه آمار و اطلاعات استان به ریاست استاندار تشکیل می‌شود. ترکیب اعضا و وظایف این کارگروه به شرح پیوست می باشد.
6) دستگاه های اجرایی مکلفند تا پایان سال اول برنامه پنجم "برنامه عملیاتی آمار و اطلاعات پنج ساله" خود را در چارچوب برنامه پنج ساله آمار کشور تهیه نموده و جهت هماهنگی در نظام آماری به مرکز آمارایران ارایه نمایند.

ماده‌ی (5) به منظور اجرای طرح‌های مورد نیاز برنامه‌ی تولید آمار، مقایسه‌پذیری و جمع‌پذیر بودن اطلاعات آماری و ارتقای کیفیت نتایج حاصل از طرح‌های آماری:
الف) طرح‌های آمارگیری کشور به شرح پیوست در طول برنامه پنجم به مورد اجرا گذاشته می‌شود.
تبصره 1) دستگاه‌های اجرایی مکلفند طرح‌های آمارگیری پیش‌بینی نشده در برنامه را تا پایان تیرماه هر سال به مرکز آمارایران ارسال نمایند تا پس ازتأیید این مرکز از محل بودجه ردیف متمرکز در همان سال اجرا شوند در غیر این صورت در بودجه سنواتی سال بعد تامین اعتبارمی شوند.
تبصره 2) معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری مکلف است سالانه اعتباری معادل 50 میلیارد ریال به منظور تامین بودجه طرح‌های پیش‌بینی نشده در قالب ردیف متمرکز  در نظر گیرد تا با تصویب مرکز آمارایران به دستگاه‌های مربوط اختصاص یابد.
ب)دستگاه‌های اجرایی مکلفند برای بهنگام‌سازی چارچوب آماری، نام ونشان ومشخصات تمام کارگاه‌های جدید فعال تحت حیطه فعالیت خود در سطح کشور را درچارچوب مورد نظر مرکز آمارایران ، تهیه و در اختیار این مرکز  قرار دهند.بدیهی است بعد از عملیاتی شدن تبصره 2 ماده 6، اطلاعات مربوطه از این طریق نهایی خواهد شد.
ج) دستگاه‌های اجرائی مکلفند ‌تهیه حساب‌های اقماری مرتبط با حوزه خود را با هدایت مرکز آمار ایران و متناسب با برنامه پنج ساله آمار کشور در "برنامه عملیاتی آمار و اطلاعات بخشی پنج‌ساله"خود قرار دهند.
د)دستگاه های اجرایی مکلفند در اجرای آمارگیری ها وسایر فعالیت های آماری تعاریف و مفاهیم، طبقه‌بندی ها و سایر استانداردهای آماری تهیه شده توسط مرکز آمارایران را رعایت نمایند. همچنین مرکز آمارایران مکلف است  بر تمام مراحل تهیه، اجرا، استخراج و انتشار نتایج طرح های آماری بر اساس مجموعه آیین نامه و فرم های نظارت (مصوب 3/6/87 شورای عالی آمار)، نظارت نماید.
ماده‌ی (6) به منظور ساماندهی نظام آمارهای ثبتی کشور و با هدف توسعه تولید آمار به روش ثبتی و تغذیه شبکه ملی آماری کشور به عنوان اصلی‌ترین تأمین‌کننده نیازهای آماری کشور دستگاه های اجرایی موظفند:
الف) طی سال‌های برنامه پنجم توسعه نسبت به ساماندهی آن‌دسته از سیستم‌های اطلاعاتی_عملیاتی خود که مورد نیاز شبکه ملی آماری کشور می‌باشد(به شرح پیوست ) براساس "ضوابط و فرآیند انتخاب نهایی سیستم‌های اطلاعاتی-عملیاتی به منظور ساماندهی نظام آمارهای ثبتی در دستگاه‌های اجرایی کشور" مصوب جلسه مورخ 3/6/1387  شورای عالی آمار اقدام نمایند.


تبصره 1) با توجه به نقش و اهمیت سیستم‌های اطلاعاتی-عملیاتی اصلی شامل سیستم‌های: ثبت وقایع حیاتی چهارگانه، مهاجرت، دانش‌آموزی، دانشجویی، مالیات، کدمکانی (کدپستی)، جامع اطلاعات املاک و کاداستر، خدمات رفاهی و تأمین اجتماعی، واردات و صادرات، تسهیلات و مشتریان بانکی، کارکنان دولت ،کار جویان، بهداشت ودرمان،اتباع بیگانه ،سازمانهای مردم نهاد،اطلاعات مربوط به امورشهری وشهرداری، نظام وظیفه وسیستم های حمایتی در ساماندهی نظام آمارهای ثبتی کشور، دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط مکلفند حداکثر تا پایان سال دوم برنامه توسعه نسبت به ساماندهی این سیستم‌ها اقدام نمایند.


تبصره 2) دستگاه های اجرایی مکلف اند در تمامی سیستم های اطلاعاتی– عملیاتی مرتبط خود که به نحوی با ثبت مشخصات افراد و کارگاه ها ارتباط دارند نسبت به درج شماره ملی و شناسه کارگاه به عنوان اصلی ترین کلید ارتباطی بین پایگاه های اطلاعات اقدام نموده و حداکثر تا پایان سال دوم برنامه، خدمات عمومی خود را منوط به ثبت شماره ملی به انضمام مشخصات حقیقی و حقوقی افراد نماید. مرکز آمار ایران مکلف است حداکثر تا پایان سال اول برنامه پنجم با هماهنگی دستگاههای ذی‌ربط (وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت صنایع، وزارت امور اقتصادی ودارایی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، بانک مرکزی، وزارت بازرگانی، وزارت جهادکشاورزی وتعاون) نسبت به تهیه طرح عملیاتی شناسه منحصربه‌فرد کارگاه ها اقدام نماید.   
تبصره 3) مرکز آمار ایران مکلف است بر اساس "ضوابط و فرآیند انتخاب نهایی سیستم‌های اطلاعاتی-عملیاتی به منظور ساماندهی نظام آمارهای ثبتی در دستگاه‌های اجرایی کشور" و همچنین "آیین‌نامه نظارت بر طرح‌های آمارگیری نمونه ای، سرشماری و ساماندهی نظام آمارهای ثبتی" مصوب جلسه مورخ  3/6/1387  شورای عالی آمار، بر مراحل مختلف ساماندهی سیستم‌های اطلاعاتی-عملیاتی دستگاه‌های اجرایی نظارت نماید.
ب) مرکز آمار ایران مکلف است  به منظور اطمینان از صحت آمارهای ثبتی مورد نیاز شبکه ملی آماری کشور کیفیت این اقلام را ارزیابی نموده و سپس نتایج حاصله را به همراه پیشنهادات اصلاحی به دستگاه اجرایی مربوطه اعلام نماید. دستگاه اجرایی نیز مکلف است اقدامات اصلاحی متناسب را در این خصوص انجام داده و نتیجه را به مرکز آمار ایران منعکس نماید. بدیهی است با توجه به تعدد این اقلام، مرکز آمار ایران بر اساس معیارهای تعیین شده نسبت به اولویت‌بندی آن‌ها جهت ارزیابی کیفیت اقدام خواهد نمود.
ج) دستگاه‌های اجرایی مکلفند: داده‌ها و آمارهای ثبتی موجود مورد نیاز شبکه ملی آماری کشور، سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی را ترجیحاً به صورت برخط (
Online) در اختیار مرکز آمار ایران قرار دهند.
د) دستگاههای اجرایی مکلفند آمارهای ثبتی وسازوکارهای موضوع ماده 68 قانون  برنامه پنجم، را تهیه ودر اختیار مرکز آمار قرار دهند .
تبصره:مر کزآمارایران موظف است دستگاه های اجرایی مسئول تهیه شاخص های ذی ربط درماده 68را در قالب برنامه شبکه ملی آمار به دولت پیشنهاد دهد .

ماده‌ی (7) به‌منظور ساماندهی پژوهش‌های آماری:
الف) دستگاه‌های اجرایی مکلفند نسبت به پیش بینی وتأمین اعتبارطرح های پژوهشی آماری  مرتبط با فعالیت ها ومأموریت های موجود دردستگاه و اجرای آن در راستای بهبود وتوسعه عملکرد خود و یا نظام آماری کشور که مرکزآمار اعلام می نماید ،اقدام نمایند.
تبصره1 : دستگاه های اجرایی می توانند طرح‌های پژوهشی آماری خود را به مرکزآمارایران ارسال کنند،مرکزآمارایران نیز ظرف 2 هفته ،تأیدیه یا اصلاحیه آن را به دستگاه اعلام می نماید.
تبصره 2:دستگاه های اجرایی مکلفند،اعتبارات موضوع این ماده را به طور کامل ،تخصیص دهند.

 ب) پژوهشکده‌آمار موظف است از طریق برگزاری دوره های آموزشی و همایش های علمی       زمینه های لازم برای آموزش و کاربردی کردن نتایج پژوهشهای فوق را فراهم آورد.
ج)  پژوهشکده آمار موظف است برنامه های لازم برای توسعه پژوهشهای آماری و حمایت از پژوهشگران آمار را تهیه و به شورای عالی آمار ارائه نماید.
د) پژوهشکده آمار موظف است بانک اطلاعاتی سوابق طرحهای پژوهشی و دوره های  آموزشی انجام شده و مجریان آنها و مدرسان فعال در حوزه های آمار رسمی را تا پایان سال اول برنامه تهیه و در طول برنامه بروز رسانی نماید.
تبصره: دستگاه های اجرایی موظف هستند یک نسخه از نتایج پژوهشهای آماری و اطلاعات مربوط را در اختیار پژوهشکده آمار قرار دهند.

ماده‌ی (8) به منظور تسریع، تسهیل و ایجاد یکپارچگی در فرایندهای تولید، ذخیره ، بازیابی  و اطلاع رسانی آمارهای رسمی برای استفاده در برنامه‌ریزی‌، سیاست‌گذاری‌ و تصمیم‌گیری:
الف) مرکز آمار ایران به عنوان مسئول شبکه ملی آماری کشور مکلف است:

* با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، نسبت به تکمیل و توسعه شبکه ملی آماری کشور متناسب با  اهداف نظام آماری کشور ونیاز کاربران اقدام نماید.

* از طریق نیازسنجی مستمر آماری ذی نفعان نظام آماری و سنجش مداوم میزان بهره‌مندی و رضایت‌مندی آنان از خدمات آماری ارائه شده، نسبت به اطلاع‌رسانی جامع و موثر، متناسب با شیوه‌های نوین اطلاع‌رسانی، اقدام نماید.


ب) تمامی دستگاه‌های اجرایی مکلف هستند:

*  اطلاعات و آمار رسمی مورد نیاز شبکه ملی آماری کشور را همراه با فراداده‌های  مبتنی بر نیاز سنجی طبق برنامه و شیوه نامه های (یا توافقنامه های  فنی وآماری) تبادل اطلاعات که  توسط مرکز آمار ایران( و وزارت ارتباطات) ابلاغ خواهد شد، ارایه نمایند ودر ایجاد یا توسعه پایگاه اطلاعاتی خود هماهنگی‌های لازم را با مرکز آمار ایران به عمل آورده و امکان دسترسی به پایگاه اطلاعاتی خود با رعایت سطوح دسترسی ، کیفیت دسترسی ورعایت طبقه بندی های اطلاعاتی  را برای مرکز آمارایران فراهم آورند.

ج) وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است:

*   به منظورتکمیل و توسعه شبکه ملی آماری و اطلاع‌رسانی با شیوه‌های نوین در گستره جهانی، نسبت به ایجاد بسترهای مخابراتی و ارتباطی مطمئن، با سرعت و امنیت مناسب اقدام نماید.

ماده‌ی (9) به‌منظور بررسی و ارایه‌ی راهکارهای اجرایی برای ارتقای فرهنگ آماری:
الف) مرکز آمار ایران مکلف است :

* نسبت به تدوین برنامه ارتقای فرهنگ آماری کشور وارزیابی آن اقدام نماید.

* هر دوسال یک بار وضعیت  ارتقای فرهنگ آماری را سنجش نموده و نتایج و راهکارهای پیشنهادی را پس از تأیید شورای عالی آمار برای بررسی و تصمیم‌گیر‌ی‌های مقتضی به هیأت دولت گزارش نماید.

تبصره) مرکز آمار ایران باید فهرست شاخص های کلان ارزیابی فرهنگ آماری کشور را  تا پایان سال اول برنامه به تصویب شورای عالی آمار برساند.
ب) صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است در طول برنامه‌ پنجم توسعه با همکاری مرکز آمار ایران به‌طور مستمر به تولید و پخش برنامه به منظور ارتقای فرهنگ آماری و عمومی سازی آمار در جامعه اقدام نماید.
 ج) وزارت آموزش و پرورش مکلف است با همکاری مرکز آمار ایران:

*  به منظور تقویت مهارت ها وشکوفایی استعداد سنجش و اندازه‌گیری علمی کمیت‌ها و واقعیت‌ها در دانش آموزان، مطالب مناسب آماری را به صورت جذاب و با کیفیت تهیه و در برنامه‌های آموزشی وکمک آموزشی  سطوح مختلف تحصیلی، درج نماید و دراین خصوص نسبت به اجرای برنامه های مختلف علمی وآموزشی اقدام نماید.

* از ابتدای برنامه‌ پنجم نسبت به طراحی و برگزاری مستمر کارگاه‌های آموزشی و کلاس های توجیهی ضمن خدمت در زمینه آمار کاربردی  برای معلمان آمار اقدام نماید. .

د) مرکز آمار ایران مکلف است با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا پایان سال اول برنامه‌ پنجم نسبت به تهیه برنامه عملیاتی ارتقای فرهنگ آماری‌ کشور اقدام نموده تا پس از تصویب شورای فرهنگ عمومی کشور توسط دستگاه های اجرایی ذیربط اجرا شود.
تبصره: آیین‌نامه‌های اجرایی بندهای ”ب“، ”ج“ ،”د“ که شامل چگونگی همکاری وزارت آموزش و پرورش، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، و مرکز آمار ایران است با پیشنهاد مرکز آمار ایران به تصویب شورای عالی آمارخواهد رسید  
ﻫ) دستگاه‌های اجرایی مکلفند در جهت ارتقای فرهنگ آماری جامعه، فعالیت‌ها و اقدامات پیشنهادی خود رادر "برنامه عملیاتی آمار و اطلاعات بخشی پنج‌ساله" تهیه و اجرا نمایند.
ماده‌ی (10) وزارت کشور مکلف است برنامه ی عملیاتی اجرای برنامه پنج‌ساله آمار کشور  در را در برش استانی تهیه و اجرای آن توسط استان‌داری‌ها و فرمان‌داری‌ها از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و شهرستان‌ فراهم نماید  وگزارش سالانه  آن را به معاونت برنامه ریزی ونظارت راهبردی رییس جمهور ارسال نماید.(ویرایش شود)
ماده‌ی (11) معاونت برنامه ریزی ونظارت راهبردی رییس جمهور  مکلف است اعتبارات مورد نیاز  برای اجرای برنامه پنج‌ساله آماری  کشور (به شرح جدول پیوست) و اجرای فعالیت های آماری دستگاه های اجرایی  را در قالب "برنامه آمارهای رسمی "ذیل اعتبارات هر یک از دستگاه های اجرایی پیش بینی وتأمین نماید.
تبصره 1) اعتبارات این برنامه تخصیص یافته تلقی می شود.
تبصره 2): رعایت مفاد مجموعه آئین‌نامه و فرم‌های نظارت مصوب مورخ 3/6/87 شورای‌ عالی آمار و استانداردهای ابلاغ شده توسط مرکز آمار ایران برای کلیه دستگاه‌های اجرایی الزامی است.
ماده‌ی (12) وزرا و بالاترین مقامات دستگاه های اجرایی مسئول حسن اجرای تکالیف و تحقق اهداف مندرج در برنامه پنجساله آمار کشور بوده و مرکز آمار ایران مکلف است گزارش عملکرد برنامه را از دستگاه های اجرایی اخذ و هر 6 ماه یکبار  به شورای عالی آمار  وبه صورت سالانه به هیأت دولت ارایه نماید.  



 اعتبارات برنامه پنج‌ساله آمارکشور در طول سال های برنامه‌ پنجم توسعه                      ارقام: میلیون ریال

موضوع

جمع

1390

1391

1392

1393

1394

تولید آمارهای مورد نیاز برای محاسبه شاخص های حوزه تخصصی مندرج در ماده 68 قانون برنامه پنجم

 

 

 

 

 

 

ساختارنظام آماری کشور

850

450

300

100

-

-

طرح‌های آمارگیری

5573184

288061

2169174

325924

2403386

386639

آمارهای ثبتی

138895

28219

38716

21419

23873

26668

کیفیت‌واستانداردهای آماری

21569

1864

3996

3378

6748

5583

تحقیقات آماری وآموزش

56990

5350

9620

11544

13853

16623

فناوری اطلاعات

183200

22322

27903

34879

43598

54498

ارتقای فرهنگ آماری

157863

20527

115162

7202

7372

7600

گسترش ارتباطات بین‌المللی

34299

1369

1500

9450

10390

11590

حساب‌های ملی

116701

11220

39757

12667

39194

13863

سایر(سایرشاخص های ماده68)

 

 

 

 

 

 

جمع کل

6383551

392382

2422128

446563

2572414

550064

 


ماده 54 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

- به منظور یکپارچه سازی،‌ساماندهی و رفع موازی کاری در نظام آماری کشور:

الف- مرکز آمار ایران مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهای رسمی کشور است.

ب- مرکزآمار ایران حداکثر ظرف سال اول برنامه با همکاری دستگاه های اجرایی نسبت به تهیه برنامه ملی آماری کشور مبتنی بر فناوری های نوین با رعایت استانداردها و ضوابط تولید و انتشار آمارهای رسمی، استقرار نظام آمارهای ثبتی و استقرار و تغذیه مستمر پایگاه اطلاعات آماری کشور اقدام نماید.

این برنامه با پیشنهاد مرکز آمار ایران و تصویب شورای عالی آمار برای دستگاه های اجرایی لازم الاجرا است.

ج-  به دستگاه های اجرایی اجازه داده می شود در حدود وظایف قانونی خود و در چهارچوب ضوابط و استانداردهای مورد تأیید شورای عالی آمار نسبت به تولید آمار تخصصی حوزه مربوط به خود اقدام نمایند.

نظارت برحسن اجرای این ماده برعهده معاونت ودر صورت تفویض با معاون ذیربط آن (رئیس مرکزآمار ایران)است.

ماده 68 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

-  به منظور تهیه آمار و اطلاعات مورد نیاز برای محاسبه شاخص های حوزه های تخصصی مختلف از قبیل:

1- الگوی توسعه اسلامی- ایرانی

2-  ارزیابی سند چشم انداز بیست ساله کشور

3- ارزیابی عملکرد قانون برنامه پنجم

4- بهره وری ملی

5- توسعه انسانی

6- الکوی مصرف

7-  تدوین استانداردهای ملی

8-  داده های مکانی

9- آمایش سرزمین

10- نظام اداری و مدیریت و فناوری اطلاعات

11- اهداف توسعه هزاره (MDGS)

12- نقشه جامع علمی کشور

مرکز آمار ایران مکلف است پس از دریافت شناسنامه شاخص ها، نسبت به عملیاتی کردن برنامه اجرایی مربوط شامل طرح های آمارگیری، پایگاه اطلاعات آماری کشور، سامانه های اطلاعاتی- عملیاتی و زمان بندی اقدام کند و اعتبارات مورد نیاز را حداکثر ظرف شش ماه تهیه و به تصویب  شورای عالی آمار برساند.

دستگاه های اجرایی متولی حوزه های تخصصی فوق مکلفند شناسنامه های مربوط را حداکثر ظرف شش ماه پس از ابلاغ برنامه، به مرکز آمار ایران ارائه نمایند.

یک نفر از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات و یک نفر از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر در جلسات شورای عالی آمار شرکت می کنند.

دولت ملت همدلی و همزبانی

کاربر گرامی ، در صورتی که از مرورگر Internet Explorer برای مشاهده سایت  استفاده می نمایید، به منظور مشاهده صحیح سایت و بهره گیری از امکانات آن،  لطفا مرورگر خود را به آخرین نسخه Internet Explorer بروز رسانی نمایید.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل راه و شهرسازی استان تهران می باشد.